Przełącz stronę www.onsen.eu na język polskiPrzełącz stronę www.onsen.eu na język niemieckiPrzełącz stronę www.onsen.eu na język angielski
Doradztwo i obsługa zamówień: +48 512 999 218
0

Ciemne strony melatoniny na sen - czy jest bezpieczna?

22 lipca 2022
Melatonina na sen, tabletki nasenne, naturalne metody na zaśnięcie, lek na sen, przedawkowanie melatoniny

Nie sposób nie zauważyć, że trudności z zasypianiem dotyczą coraz większej liczby osób, dlatego suplementy określane jako melatonina na sen cieszą się ogromną popularnością. W aptekach i sklepach internetowych można je kupić bez recepty, a producenci często reklamują je jako naturalny i w pełni bezpieczny sposób na bezsenność, choć nie leczący przyczyn. Warto jednak pamiętać, że melatonina to nie witamina czy zioło, lecz hormon regulujący rytm dobowy. Dlatego stosowanie melatoniny na sen może wiązać się z poważnymi konsekwencjami.

Pierwsze entuzjastyczne doniesienia o skuteczności melatoniny na sen pojawiły się w 1994 roku, kiedy naukowcy z Massachusetts Institute of Technology (MIT) opublikowali wyniki badań naukowych sugerujące, że niewielkie dawki hormonu mogą skracać czas potrzebny do zaśnięcia. Ochotnicy do badań nad wpływem melatoniny na sen byli podzieleni na dwie grupy - badawczą i kontrolną. Badani z grupy badawczej otrzymywali małe dawki melatoniny przed snem, a grupie kontrolnej podawano placebo. Wykazano następnie, że osoby zażywające melatoninę na sen zapadali w sen trzykrotnie szybciej.

Świat nauki i mediów uznał melatoninę za potencjalny przełom w walce z bezsennością. Niestety, szybko zapomniano o tym, że każdy hormon może nieść ze sobą ryzyko zaburzeń w organizmie, a samodzielne stosowanie melatoniny nie zawsze jest uzasadnione.

Choć bardzo szybko melatonina na sen zaczęła być reklamowana jako alternatywa dla klasycznych leków nasennych, eksperci natychmiast zwrócili uwagę, że suplementacja melatoniny powinna dotyczyć przede wszystkim osób starszych, u których naturalna produkcja hormonu w szyszynce spada wraz z wiekiem. U młodszych pacjentów nieuzasadnione stosowanie melatoniny na sen może prowadzić do przedawkowania, choć nie jest to częste. Prowadzić może jednak również do rozregulowania gospodarki hormonalnej, a nawet pogłębienia problemów ze snem.

Już kilka lat po publikacji powyższych badań profesor Richard Wurtman, wybitny neurobiolog z tej samej uczelni, przestrzegał przed pochopnym stosowaniem melatoniny w formie suplementu diety. Zwracał uwagę, że brak kontroli lekarskiej nad dawkowaniem melatoniny, podobnie jak różnice jakościowe w produktach dostępnych bez recepty mogą stanowić realne zagrożenie. Poza tym wskazano, że melatonina na sen nie powinna być stosowana u dzieci bez wyraźnych wskazań medycznych. Nawet jeśli jest to najlepsza melatonina na rynku, a przynajmniej tak mówi jej producent.

Melatonina, tabletki na sen, leki nasenne, czy melatoninę można przedawkować

Jak działa melatonina na sen?

Należy pamiętać, że melatonina to nie witamina czy zioło, ale hormon wytwarzany naturalnie w organizmie człowieka. Jej głównym źródłem jest szyszynka, czyli niewielki gruczoł, którego aktywność zależy od cyklu światło-ciemność. Niewielkie ilości melatoniny produkują również komórki siatkówki oka i przewodu pokarmowego. Dzięki temu melatonina pełni ważną funkcję w regulacji rytmu dobowego i jakości snu.

Najważniejszym z zadań melatoniny jest przekazywanie mózgowi sygnału, że nadszedł czas odpoczynku. Gdy zapada zmrok, to poziom melatoniny w organizmie rośnie, a w obecności światła spada. Właśnie dlatego higiena snu ma pierwszorzędne znaczenie. Jej produkcji sprzyja unikanie ekspozycji na niebieskie światło na kilka godzin przed snem, a także zaciemnienie pomieszczenia.

Jak można przeczytać w literaturze naukowej, melatonina to hormon rytmiczny. Tym samym działa optymalnie wtedy, gdy jest wydzielana lub podawana we właściwym czasie, co zapobiega przesuwaniu zegara biologicznego. Wykazano bowiem, że suplementowanie melatoniny o złej porze dnia może paradoksalnie pogłębić problemy ze snem zamiast je rozwiązać. wskazuje się też, że wyniki w badaniach na ludziach różnią się w zależności od dawki i czasu suplementacji. A to wskazuje, że melatonina nie jest uniwersalnym lekiem, lecz wymaga indywidualnego dopasowania.

Z kolei inny artykuł naukowy wskazuje, że melatonina pełni funkcję sygnału nocy, bowiem hormon ten odpowiada za synchronizację zegarów biologicznych i koordynowanie rytmów okołodobowych, takich jak sen i czuwanie, regulacja temperatury ciała, metabolizm czy odpowiedź immunologiczna. Autorzy zwracają również uwagę, że w stanach patologicznych endogenna produkcja melatoniny może być istotnie zaburzona, co negatywnie wpływa na zdrowie i jakość snu. Podkreślają przy tym, że zrozumienie tych mechanizmów ma kluczowe znaczenie dla właściwego stosowania melatoniny w terapii zaburzeń snu i innych schorzeń.

Melatonina to nie ziołowa tabletka na sen, ale silny i ważny hormon, który ma wpływ na cały organizm. Po wydzieleniu do krwiobiegu melatonina wiąże się z receptorami MT1 i MT2 w jądrach nadskrzyżowaniowych (SCN) w podwzgórzu. To właśnie tam znajduje się biologiczny zegar regulujący cykl snu i czuwania. Właśnie z tego powodu najwyższe stężenie melatoniny obserwuje się w nocy, zwykle między 0:00 a 3:00, co sprzyja głębokim fazom snu, a więc regeneracji organizmu.

Dlatego też melatonina działa na sen przede wszystkim jako regulator rytmu dobowego, a nie typowy lek nasenny. Oznacza to, że jej główną rolą jest ułatwienie zasypiania przez synchronizację zegara biologicznego, a nie wywołanie senności. To właśnie z tego powodu suplementacja melatoniną może być pomocna w przypadku zaburzeń rytmu snu czy w starszym wieku, kiedy to naturalna produkcja melatoniny co do zasady spada. W innym przypadku, a zwłaszcza u zdrowych osób, suplementacja melatoniny może przynieść więcej szkody niż pożytku.
melatonina 01

Jakie są skutki uboczne melatoniny?

Co do zasady przyjmowanie syntetycznych hormonów bez kontroli lekarza nigdy nie jest w pełni bezpieczne. To dlatego, że układ hormonalny człowieka jest bardzo wrażliwy na zmiany, a nawet niewielkie wahania w stężeniu jednego hormonu mogą wpływać na równowagę całego organizmu. Dlatego też melatonina na sen, choć postrzegana jako naturalny i bezpieczny środek, nie pozostaje obojętna dla zdrowia. Jak wskazuje się w literaturze naukowej, jej niepożądane skutki mogą być nieprzyjemne. Do ich katalogu zalicza się senność w ciągu dnia, bóle głowy, zawroty głowy i obniżenie temperatury ciała, a nawet zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Nadto w USA melatonina na sen jest zarejestrowana jako suplement diety, a nie lek. Pozwala to producentom omijać kosztowne badania kliniczne wymagane przez FDA do rejestracji leku. Skutkiem tego nadzór nad jakością suplementów z melatoniną jest ograniczony. Przeprowadzono także badania, które wykazały, że składy i dawki odbiegają od deklaracji producenta, co jest pokłosiem braku efektywnej kontroli. Jak można przeczytać w artykule naukowym, zawartość melatoniny w 30 zbadanych suplementach różniła się aż od -83% do +478% w stosunku do deklaracji na etykiecie.

W Polsce sytuacja wygląda inaczej, bo melatonina na sen została zarejestrowana jako lek wydawany bez recepty. Produkty polskiej produkcji teoretycznie powinny mieć stabilny skład i dawkę, ponieważ podlegają tym samym regulacjom co inne leki. Jednocześnie na rynku dostępne są zagraniczne preparaty z melatoniną na sen sprzedawane w formie suplementów diety.
Melatonina na podróż, jet lag, sen w aucie, spanie w pociągu, jak spać

Czy melatoninę da się przedawkować?

Częste stosowanie melatoniny na sen bez wskazań medycznych nie jest polecane. Należy pamiętać bowiem, że przedawkowanie melatoniny jest możliwe i może być niebezpieczne. Choć hormon ten naturalnie występuje w organizmie, gdzie odpowiada za regulację rytmu dobowego, jego nadmierne przyjmowanie w formie tabletek lub kapsułek z melatoniną wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych.

Specjaliści wskazują, że skuteczna dawka melatoniny na sen to zazwyczaj do 1 mg na dobę. Melatonina powinna być nadto stosowana krótkoterminowo, a najlepiej pod kontrolą lekarza. Tymczasem na rynku dostępne są preparaty zawierające nawet 10 mg melatoniny w jednej tabletce. Tak wysokie dawki mogą prowadzić do nadmiernej senności i problemów z koncentracją, a w niektórych przypadkach także do hipotermii, ponieważ melatonina obniża temperaturę ciała. Jednocześnie przeprowadzone badania kliniczne pokazują, że większa ilość melatoniny nie przyspiesza zasypiania, a jedynie zwiększa ryzyko działań ubocznych.
Melatonina na sen? Nie dla każdego. Da się ją przedawkować!
Dobrze opisane w literaturze naukowej są również przypadki kliniczne, w których nawet jednorazowe przyjęcie wysokich dawek melatoniny skutkowało hospitalizacją z powodu silnej senności i spadku temperatury ciała. Pokazuje to, że melatonina bywa niebezpieczna, gdy stosuje się ją nierozsądnie.

Do najczęściej spotykanych objawów przedawkowania melatoniny na sen należą też:
  • bóle głowy;
  • zawroty głowy;
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe;
  • osłabienie i uczucie splątania;
  • nadmierna senność w ciągu dnia;
  • paradoksalne pogorszenie jakości snu.

Nie zapominajmy więc, że melatonina na sen, podobnie jak każdy lek lub suplement, powinna być stosowana z głową. A więc zawsze w minimalnych skutecznych dawkach, oczywiście tylko w uzasadnionych przypadkach U zdrowych osób suplementacja melatoniny nie jest zalecana, bowiem może im zaszkodzić.
MELATONINA kopia

Jak melatonina wpływa na układ hormonalny?

Często zapomina się, że układ hormonalny człowieka działa jak precyzyjny system naczyń połączonych. Dlatego nawet najmniejsz zmiana w stężeniu hormonu może zaburzyć równowagę pozostałych. Dotyczy to również melatoniny na sen, która jest naturalnie produkowana w szyszynce, ale w formie suplementu diety działa jak hormon egzogenny. Nadmierne stosowanie melatoniny może wpływać kortyzol, czyli hormon stresu. Notuje się również wpływ melatoniny na hormon wzrostu i hormony płciowe, co prowadzi do istotnych zmian w ciele.

Specjaliści wskazują, że melatonina może modulować funkcje gonadotropin, w tym folikulotropiny (FSH) i lutropiny (LH), co u kobiet może skutkować zaburzeniami cyklu miesiączkowego, a u mężczyzn zmianami w poziomie testosteronu. Publikacje sugerują też, że stałe suplementowanie melatoniny na sen wpływa także na stężenie prolaktyny (PRL), wpływając na funkcje rozrodcze.

Co więcej, przyjmowanie suplementów z melatoniną może osłabić zdolność organizmu do jej naturalnej produkcji. Regularne podawanie hormonu z zewnątrz może prowadzić do desensytyzacji receptorów MT1 i MT2 znajdujących w mózgu, czyli do zmniejszenia wrażliwości na melatoninę endogenną, a więc tę produkowaną w szyszynce. To z kolei może zaburzać naturalny rytm dobowy, a finalnie obniżać jakość snu zamiast ją poprawiać.
Problem z zasypianiem, bezsenność, trudności ze snem, kłopoty w zasypianiu

Kto i kiedy może stosować melatoninę na sen?

Melatonina bywa najczęściej suplementem diety, który może być stosowany w określonych sytuacjach. Należy więc wiedzieć, że melatonina na sen nie jest dla każdego. Jej zażywanie zawsze powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza, a ewentualnie innego specjalisty. Oczywiście specjalisty posiadającego wiedzę medyczną, jak też uprawnienia wymagane przepisami.

Melatonina na sen stosowana w odpowiednich dawkach może być przydatna u części osób pracujących w systemie zmianowym, a także u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera. Zdarza się również, że melatoninę na sen stosuje się jako element terapii zaburzeń afektywnych dwubiegunowych (ChAD). Przed rozpoczęciem suplementacji melatoniną należy zawsze skontaktować się ze specjalistą, aby ocenić indywidualne potrzeby, ale także potencjalne ryzyko stosowania tego hormonu.

Jeśli jest stosowana pod kontrolą lekarza i we właściwych dawkach, melatonina na sen rzeczywiście może pomóc w leczeniu trudności z zasypianiem. Dotyczy to jednak przede wszystkim osób starszych, a także ludzi zmagających się ze schorzeniami takimi jak stwardnienie rozsiane (SM). Powszechnie stosuje się ją też u osób niewidomych, bowiem w ostatnich latach opublikowano ciekawe wyniki badań naukowych, które wykazały, że melatonina pomaga im zachować odpowiedni rytm snu i czuwania w ciągu doby.

Melatonina może pomóc w zasypianiu, ale jej długotrwałe i samodzielne stosowanie potrafi przynieść odwrotny efekt. Jeśli w organizmie jest za dużo melatoniny, mózg zaczyna się na nią uodparniać. Receptory przestają reagować, więc zarówno suplement diety, ale też naturalnie wytwarzana melatonina działają słabiej. To nie są cukierki czy czekoladki, tylko hormon w tabletkach, który w zbyt dużych dawkach może zaburzyć naturalny rytm snu.
Zwrot materaca, jak zwrócić materac, test materaca, materac piankowy, materac warstwowy

Co oprócz melatoniny pomaga na sen?

Nie każdy problem wymaga sięgania po melatoninę na sen, bo w wielu przypadkach wystarczy po prostu mocniej zadbać o higienę snu, czyli wprowadzić proste zmiany w codziennych nawykach. Bardzo ważny jest stabilny rytm dobowy, czyli chodzenie spać i budzenie się o stałych porach. Potwierdzają to badania naukowe nad wpływem rutyny na jakość snu. Warto jest również unikać popołudniowych i wieczornych drzemek, które mogą zaburzać nocny odpoczynek.

Pomocne mogą być także naturalne metody wspierające relaks. Popularność zdobywa tu głównie ashwagandha, która działa przeciwlękowo i uspokajająco. Jest to jeden z najpopularniejszych adaptogenów o udokumentowanym działaniu. Można tu wskazać choćby na znane badania naukowe, które wykazały, że grupa stosująca ashwagandhę miała krótszy czas zasypiania i lepszą efektywność snu, ale także lepszą jakość snu mierzoną instrumentami typu PSQI, w porównaniu do placebo.

Bardzo duże znaczenie mają także warunki w sypialni, o których wiele osób zapomina. Optymalna jest temperatura poniżej 20°C, ale też cisza i zaciemnienie, które sprzyjają naturalnemu wydzielaniu melatoniny. Warto też pamiętać, że komfort snu zależy w dużej mierze od właściwego wyposażenia sypialni, a więc od wygodnego materaca, podobnie jak od anatomicznej poduszki. Z badań nad ergonomią snu wynika, że najlepsza twardość materaca dla większości osób wynosi około 6,5 w amerykańskiej skali, co gwarantuje jednocześnie wsparcie i wygodę. Dlatego ONSEN® stworzył materac Osaka Air, który spełnia te wymagania, łącząc kluczowe funkcjonalności. Osaka Air to materac, który zapewnia komfort potwierdzony 15-letnią gwarancją.

Równie istotne jest unikanie czynników, które pogarszają jakość snu, a więc kofeiny, alkoholu, nikotyny czy ciężkich posiłków tuż przed snem. Włączenie do rutyny elementów takich jak mindfulness, wieczorne czytanie czy krótka sesja rozciągania może znacząco poprawić zdolność do naturalnego zasypiania. Dzięki temu można uniknąć ryzyka związanego z nadużywaniem melatoniny, aby wspierać zdrowy sen w bezpieczny sposób.

Zachęcamy również do zapoznania się z pozostałymi artykułami na najlepszym blogu o spaniu i zdrowiu, a także Encyklopedią Zdrowego Snu przygotowaną przez zespół specjalistów ONSEN®. Osobom dbającym o zdrowie kręgosłupa, polecamy zestaw ćwiczeń na kręgosłup przygotowany przez fizjoterapeutę.
Materac piankowy, materace 120x200, sklep z materacami, warstwy materaców

FAQ: Melatonina na sen

Czy warto brać melatoninę na sen?

Tak, warto brać melatoninę na sen, ale tylko w określonych sytuacjach. Melatonina może pomóc w zaśnięciu zwłaszcza osobom starszym, u których naturalna produkcja tego hormonu jest obniżona. W takich przypadkach suplementacja może wspierać regulację rytmu snu i czuwania. Jednak u młodszych, zdrowych osób stosowanie melatoniny nie jest zalecane bez wskazań medycznych, ponieważ może prowadzić do skutków ubocznych lub rozregulować układ hormonalny.

Ile godzin śpi się po melatoninie?

Melatonina nie wydłuża znacząco całkowitego czasu snu. Po melatoninie śpi się więc co do zasady tyle samo, co bez zażywania suplementów z melatoniną na sen. Jej główne działanie polega na skróceniu czasu zasypiania. W badaniach ochotnicy po przyjęciu melatoniny zasypiali średnio po około 5 minutach, zamiast po 15 minutach jak w grupie placebo. To oznacza, że łatwiej i szybciej można przejść w stan snu, ale długość samego snu zależy głównie od indywidualnych potrzeb organizmu.

Jakie są skutki uboczne melatoniny zażywanej na sen?

Melatonina może wywoływać pewne działania niepożądane. Przede wszystkim może być to pogorszenie jakości snu i rozregulowanie układu hormonalnego. W wyższych dawkach istnieje możliwość obniżenia temperatury ciała (hipotermia). Przedawkowanie melatoniny może wywołać także bóle głowy, nudności, osłabienie i nadmierną senność w ciągu dnia.

Czy melatoninę można przedawkować?

Tak, melatoninę da się przedawkować. Jej nadmierne dawki zaburzają równowagę hormonalną i mogą powodować senność, osłabienie, problemy ze snem, a także obniżenie temperatury ciała, czyli hipotermię. Jest to hormon, który ma wpływ na całą gospodarkę hormonalną organizmu.

Czy melatoninę na sen można brać codziennie?

Nie zaleca się codziennego stosowania melatoniny bez wyraźnych wskazań lekarskich. Regularne przyjmowanie może prowadzić do tego, że organizm zacznie produkować mniej własnej melatoniny, a receptory odpowiedzialne za jej działanie staną się mniej wrażliwe.

Udostępnij
Newsletter - bądź na bieżąco!
Bez wyrażenia zgody nie możemy dodać Twojego adresu e-mail do bazy subskrybentów newslettera ONSEN®.
Dziękujemy za dołączenie do grupy subskrybentów newslettera ONSEN®!
Komentarze
Pawe pisze:
"Melatonina mo
Dodano: 6 października 2023, 22:29. Dodaj odpowiedź
Mateusz Nesterok pisze:
Melatonina jest hormonem. Wszelkie odst
Dodano: 7 października 2023, 09:39. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Pawle, dzi
Dodano: 23 września 2025, 09:41. Dodaj odpowiedź
Pawe pisze:
To nie jest odpowied
Dodano: 10 października 2023, 12:57. Dodaj odpowiedź
Mateusz pisze:
Obok zasad rz
Dodano: 10 października 2023, 14:55. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Wontek
Dodano: 23 września 2025, 09:43. Dodaj odpowiedź
Kasia pisze:
Bior
Dodano: 28 października 2023, 00:14. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Pozostaje si
Dodano: 29 listopada 2023, 13:52. Dodaj odpowiedź
Bore pisze:
Po tygodniu brania jednej tabletki melatoniny przed snem u mnie wyst
Dodano: 1 lipca 2024, 09:42. Dodaj odpowiedź
Phoenix pisze:
Bior
Dodano: 26 stycznia 2024, 08:09. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Jest wi
Dodano: 6 lutego 2024, 12:49. Dodaj odpowiedź
Tomasz Wsz pisze:
bez efektu-bior
Dodano: 20 listopada 2024, 12:56. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Suplementowanie melatoniny jest by
Dodano: 15 stycznia 2025, 09:46. Dodaj odpowiedź
jerzy pisze:
Melatonina to wielkie oszustwo. Po za
Dodano: 30 listopada 2024, 13:01. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Generalnie jej nie polecamy ;)
Dodano: 15 stycznia 2025, 09:35. Dodaj odpowiedź
Marcin pisze:
Niewygodnie si
Dodano: 16 stycznia 2025, 12:26. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
We
Dodano: 26 czerwca 2025, 09:11. Dodaj odpowiedź
Wies pisze:
dr. Bartek Kulczy
Dodano: 1 września 2025, 21:17. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Dzi
Dodano: 23 września 2025, 09:27. Dodaj odpowiedź
Walter pisze:
Jak wp
Dodano: 6 listopada 2025, 20:30. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Dodano: 14 listopada 2025, 15:09. Dodaj odpowiedź
Pawel pisze:
Efekty o kt
Dodano: 2 lutego 2026, 09:25. Dodaj odpowiedź
Ekspert ONSEN® pisze:
Dzi
Dodano: 9 marca 2026, 12:27. Dodaj odpowiedź
Wystąpiły błędy w formularzu.
Imię lub pseudonim
Adres e-mail (nie będzie widoczny)
Numer telefonu (nie będzie widoczny)
Komentarz *
Dziękujemy za dodanie komentarza!
Więcej o tym, jak zdrowo żyć i funkcjonować...

ONSEN® to polski producent materaców, poduszek, pościeli i mebli.